ฉลามวาฬที่เกาะเต่า

Share

ฉลามวาฬ (Rhincodon typus) เป็นปลาที่ใหญ่ที่สุดในโลก และเป็นผู้มาเยือนในฝันของนักดำน้ำที่แวะมาบ่อยครั้งตามกองหินใต้น้ำนอกชายฝั่งของเกาะเต่า เช่น Chumphon และ Southwest

ยักษ์ใจดีเหล่านี้กินอาหารด้วยการกรอง และมักตามแพลงก์ตอนที่เพิ่มจำนวนขึ้นตามฤดูกาล สามารถพบเห็นได้ตลอดทั้งปี แต่โดยทั่วไปจะพบเห็นได้มากที่สุดระหว่างเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม

เพื่อให้การพบเจอเป็นไปอย่างยั่งยืน เกาะเต่าปฏิบัติตามหลักจรรยาบรรณการดำน้ำกับฉลามวาฬอย่างเคร่งครัด ซึ่งห้ามสัมผัสตัวและห้ามถ่ายภาพโดยใช้แฟลช เพื่อปกป้องฉลามวาฬที่อพยพผ่านมาจากความเครียดที่เกิดจากมนุษย์

ทำความรู้จักฉลามวาฬบนเกาะเต่า

ฉลามวาฬจัดอยู่ในกลุ่มฉลาม และมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นวาฬ มันเป็นปลาที่ใหญ่ที่สุดในมหาสมุทร และเป็นหนึ่งในสัตว์ที่ติดอยู่ในรายการสิ่งที่อยากเห็นของนักดำน้ำมากที่สุด

Koh Tao's Whaleshark Experience: A Must-Do for Divers | BlackTurtleDive.com

จะพบฉลามวาฬได้ที่ไหนบนเกาะเต่า

เกาะเต่ามีชื่อเสียงมากเรื่องการพบเห็นฉลามวาฬ และแม้ว่าฉลามวาฬจะปรากฏตัวบ่อยกว่าในบางเดือน แต่ก็ยังโผล่มาสร้างความประหลาดใจได้ตลอดทั้งปี

Chumphon Pinnacle, Southwest Pinnacle และ Sail Rock เป็นจุดดำน้ำที่มีชื่อเสียงที่สุดสำหรับการชมปลาอันน่าหลงใหลเหล่านี้

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ยังมีการพบเห็นฉลามวาฬที่จุดดำน้ำน้ำตื้นในท้องถิ่นด้วย เช่น HTMS Sattakut, Twins และ White Rock

วิธีจำแนกฉลามวาฬ

ขนาดของฉลามวาฬทำให้สัตว์ทะเลเกือบทุกชนิดที่เราพบบนเกาะเต่าดูเล็กไปถนัดตา ฉลามวาฬมีหัวแบนและจะงอยปากทู่อยู่เหนือปาก

ฉลามวาฬมีหนวดสั้นๆ ยื่นออกมาจากรูจมูก ทำหน้าที่เป็นอวัยวะรับความรู้สึกคล้ายกับของปลาดุกมาก และดวงตาของมันมีสิ่งปกคลุมที่แข็ง ประกอบด้วยเกล็ดคล้ายฟันซึ่งเรียกว่าเดนติเคิล

ฉลามวาฬบนเกาะเต่า
ฉลามวาฬบนเกาะเต่า

ฉลามวาฬคือปลาที่ใหญ่ที่สุดในมหาสมุทร

ส่วนท้องของฉลามวาฬเป็นสีขาวล้วน ส่วนลำตัวที่เหลือเป็นสีเทาผสมฟ้า ซึ่งประกอบด้วยจุดและลายเส้นสีขาว และหนังของมันอาจหนาได้ถึง 10 ซม.

ฉลามวาฬเป็นหนึ่งในฉลามเพียงสามชนิดที่กินอาหารด้วยการกรองแบบไหลขวาง โดยจะอ้าปากซึ่งอาจกว้างกว่า 1 เมตรใกล้ผิวน้ำ แล้วกรองน้ำผ่านเหงือก

ฉลามวาฬสามารถกลืนและกรองน้ำได้ประมาณ 600,000 ลิตรต่อชั่วโมง และแม้จะมีฟันซี่เล็กๆ มากกว่า 3000 ซี่ แต่มันไม่สามารถกัดหรือเคี้ยวได้

ลักษณะและพฤติกรรมของฉลามวาฬ

เช่นเดียวกับฉลามส่วนใหญ่ ฉลามวาฬว่ายน้ำโดยใช้ครีบหาง (caudal fin) เป็นหลัก

ฉลามวาฬเป็นยักษ์ใจดีที่เคลื่อนไหวอย่างสง่างาม และมันจะร่อนไปในน้ำแทนที่จะว่ายอย่างรวดเร็ว

เรายังรู้น้อยมากเกี่ยวกับพฤติกรรมการสืบพันธุ์ของฉลามวาฬ อย่างไรก็ตาม ฉลามวาฬเป็นสัตว์ที่ออกลูกเป็นไข่แต่ฟักในตัว ซึ่งหมายความว่าลูกฉลามวาฬฟักออกจากไข่ที่เก็บไว้ในร่างกายของแม่ และเมื่อเจริญเติบโตสมบูรณ์แล้วจึงคลอดออกมา

การพบเห็นฉลามวาฬ เกาะเต่า
การพบเห็นฉลามวาฬ เกาะเต่า

ยักษ์ใจดีแห่งมหาสมุทร

ฉลามวาฬโตเต็มวัยอาจยาวได้ถึง 12 เมตร และหนักกว่า 7 ตัน จึงมีผู้ล่าเพียงไม่กี่ชนิด

อย่างไรก็ตาม เมื่อยังเป็นลูกฉลาม มันจะเปราะบาง โดยงานวิจัยบางชิ้นประเมินว่าลูกฉลามวาฬรอดชีวิตจนโตเต็มวัยได้ไม่ถึง 10%

ด้วยเหตุนี้ ฉลามวาฬจึงมีอัตราการเติบโตที่เร็วมากในช่วงแรกของชีวิต และน้ำหนักอาจเพิ่มขึ้นได้กว่า 100 กิโลกรัมในช่วงไม่กี่ปีแรก

ข้อเท็จจริงน่าสนใจเกี่ยวกับฉลามวาฬ

ฉลามวาฬแต่ละตัวมีลวดลายจุดหลังเหงือกที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว คล้ายกับลายนิ้วมือของมนุษย์

ลวดลายเฉพาะตัวนี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ติดตามฉลามวาฬแต่ละตัวได้ และทำให้เราได้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับรูปแบบการอพยพและพฤติกรรมอื่นๆ ของมัน

ในช่วงต้นทศวรรษ 2000 นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์จาก NASA ได้ทำงานร่วมกับนักอนุรักษ์อีกคนหนึ่ง เพื่อช่วยสร้างอัลกอริทึมที่ช่วยคัดกรองบันทึกภาพถ่ายฉลามวาฬ เพื่อระบุประวัติการอพยพของพวกมันอย่างแม่นยำ

ฉลามวาฬ เกาะเต่า - Rhincodon typus หลักสูตร Specialty เกาะเต่า
ฉลามวาฬ เกาะเต่า – Rhincodon Typus – เกาะเต่า

ลวดลายเฉพาะตัวช่วยจำแนกฉลามวาฬ

เชื่อกันว่าระบบนี้ทำงานโดยการจับคู่จุดสีขาวบนสีข้างของฉลามวาฬ ในแบบเดียวกับที่นักดาราศาสตร์ทำแผนที่ดวงดาวบนท้องฟ้ายามค่ำคืน

ยังไม่ทราบสาเหตุ แต่งานวิจัยพบว่าฉลามวาฬหลายตัวสามารถดิ่งลงไปที่ความลึกระหว่าง 2000-3000 ฟุต และฉลามวาฬตัวหนึ่งที่ถูกติดแท็กอยู่ที่ความลึก 3,200 ฟุต (975 ม.) นานกว่า 12 ชั่วโมง

ในปี 2009 กลุ่มนักวิทยาศาสตร์ในฟิลิปปินส์ได้พบลูกฉลามวาฬที่มีความยาวเพียง 38 เซนติเมตร ซึ่งยังเชื่อกันว่าเป็นฉลามวาฬที่มีชีวิตตัวเล็กที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึกไว้

ดำน้ำเที่ยวกับฉลามวาฬ เกาะเต่า
ดำน้ำเที่ยวกับฉลามวาฬ เกาะเต่า